Thời điểm cuối năm 2007, nhân viên tín dụng của nhiều ngân hàng thương mại được giao chỉ tiêu tìm khách hàng để cho vay tiền. Thế nhưng tình hình lạm phát tăng cao, Ngân hàng nhà nước đã khống chế tăng trưởng tín dụng ngân hàng không được vượt quá 30%/năm. Ngay lập tức, những nhân viên tín dụng đã chuyển sang chủ động chiêu dụ khách hàng đến ngân hàng gửi tiết kiệm.

Đại lý ngân hàng: Một nghề mới

Chị Trần Thị Minh Ngân đang làm nhân viên tín dụng thực tập của một ngân hàng thương mại lớn ở TP.HCM cho biết chị được ngân hàng giao nhiệm vụ tìm kiếm khách hàng có tiền nhàn rỗi đến ngân hàng gửi tiền. Tháng thử việc đầu tiên chị được khoán chỉ tiêu phải huy động được ba tỷ đồng. Chị Ngân cũng cho biết ngân hàng nơi chị thử việc đã cho vay hết chỉ tiêu tín dụng 30%/năm nên thời gian còn lại của năm 2008, nhân viên tín dụng có trách nhiệm chủ động gõ cửa khách hàng đến ngân hàng gửi tiền. Vì vậy, chị Ngân cũng phải tranh thủ mọi mối quan hệ, bạn bè, gia đình để mời chào.

Trong thời gian qua, những người có bạn bè, người thân... làm ở các ngân hàng cũng thường xuyên nhận được lời đề nghị có tiền đem đến ngân hàng gửi tiết kiệm với lãi suất cao. Theo ông Nguyễn Thanh Toại, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Á Châu (ACB), thị trường đang có nhu cầu vốn mà nhân sự của ngân hàng lại đang thừa. Vì vậy, các ngân hàng sẽ cho nhân viên chủ động tiếp cận khách hàng gửi tiền tiết kiệm nhằm giải quyết tốt nguồn nhân sự nhàn rỗi cũng như đáp ứng nhu cầu vốn cho thị trường.

Tuy nhiên, việc ngân hàng khát vốn, cho người chủ động đi tìm vốn tiết kiệm đã làm nảy sinh một số dịch vụ ăn theo như dịch vụ “cò” tiết kiệm. Trưởng phòng Quan hệ khách hàng của ngân hàng S. cho biết: Các “cò” này hoạt động theo cách tự tìm kiếm những cá nhân, tổ chức có tiền nhàn rỗi muốn gửi tiết kiệm ngân hàng. Khi có sẵn nguồn khách hàng, các “cò” sẽ liên hệ với ngân hàng để đòi thỏa thuận lãi suất cũng như tiền phần trăm hoa hồng. Nguồn tiền “cò” giới thiệu cũng rất lớn, dao động từ năm tỷ đồng đến hàng ngàn tỷ đồng với tiền hoa hồng 0,5%-1%/tổng số tiền gửi. Sau khi ngân hàng nhà nước siết chặt lãi suất đầu ra, các ngân hàng đã rất thận trọng với các “cò” tiết kiệm để hạn chế rủi ro.

Quản lý cách nào?

Theo phân tích của một số chuyên gia, sự xuất hiện của “cò” tiết kiệm cũng như hệ thống nhân viên ngân hàng chủ động tìm kiếm khách hàng có mặt tích cực là làm cho thị trường trở nên sôi động hơn. Hơn nữa, nó giúp cho những cá nhân, tổ chức không có thời gian đến ngân hàng đàm phán lãi suất nhưng vẫn xử lý hiệu quả nguồn tiền nhàn rỗi. Theo tiến sĩ Lê Thẩm Dương, Trưởng khoa Quản trị kinh doanh, Đại học Ngân hàng TP.HCM, vấn đề các nhân viên tín dụng ngân hàng chủ động tìm kiếm khách hàng cũng như sự xuất hiện những “cò” tiết kiệm là phù hợp với thông lệ quốc tế. Ở các nước phát triển, những dạng này được gọi chung là đại lý ngân hàng. Các ngân hàng có thể nhờ những đại lý này tỏa khắp mọi vùng, miền để huy động vốn. Thế nhưng ở Việt Nam, vấn đề quản lý những đại lý ngân hàng này như thế nào lại chưa có lời giải. Ở các nước phát triển, những đại lý này được nhà nước quản lý rất chặt. Những cá nhân, tổ chức muốn tham gia hành nghề đại lý ngân hàng đều phải qua những khóa đào tạo để được cấp thẻ hành nghề và có mã số thuế riêng

Theo luật sư Trần Đình Triển, Trưởng ban Pháp chế Hiệp hội Ngân hàng, các ngân hàng huy động vốn vừa phải tuân theo Luật Các tổ chức tín dụng, vừa phải tuân thủ Luật Cạnh tranh. Việc ngân hàng chủ động tìm khách hàng là phù hợp nhưng phải tuân thủ Luật Cạnh tranh. Các ngân hàng giới thiệu sản phẩm của mình đến với khách hàng cũng phải thực hiện đúng cam kết, tránh hiện tượng ngân hàng giới thiệu sản phẩm với khách hàng một đằng nhưng lại thực hiện một nẻo.

Theo Phapluattp.vn